Zon

 

De Zon

 

De Zon is voor de Aarde de dichtstbijzijnde ster, op een gemiddelde afstand van 149,60 miljoen km). Deze afstand wordt Astronomische Eenheid genoemd (afgekort AE) en is in feite het meetstokje waarmee het hele Zonnestelsel is opgemeten. De Zon, een reusachtige bol die voor het merendeel uit geïoniseerd gas bestaat, ondersteunt het leven op Aarde. Het verband en de interacties tussen Zon en Aarde brengen de seizoenen, oceaanstromingen, weer en klimaat voort. De Zon is het centrum van ons zonnestelsel.

Ongeveer een miljoen Aardes zouden kunnen passen in de Zon. De Zon wordt bij elkaar gehouden door gravitatiekracht, waardoor immense druk en temperatuur in de kern ontstaat. De zon heeft zes regio's: de kern, de stralingszone, de convectiezone,

de fotosfeer, de chromosfeer en de corona.

 

 

De Zon heeft geen vast oppervlak.

In de kern is de temperatuur 15 miljoen graden Celsius. Dat is genoeg om kernfusie in stand te houden. De energie die in de kern wordt geproduceerd is de krachtbron van de Zon en brengt in wezen alle hitte en al het licht voort, die we ontvangen op Aarde. De energie wordt vanuit de kern naar buiten gebracht door straling, die rondstuitert door de stralings zone en er 170.000 jaar over doet om naar de convectiezone te komen. In de convectiezone zakt de temperatuur naar onder de 2.000.000 graden Celsius, waar grote bellen heet plasma (een soep van geïoniseerde atomen) omhoog bewegen.

Het oppervlak van de Zon – de fotosfeer – is een 500 km dikke laag, van waaruit de meeste straling ontsnapt die door ons acht minuten later wordt ervaren als zonlicht. Zonnevlekken in de fotosfeer zijn gebieden met sterke magnetische velden die koeler, en dus donkerder zijn dan het omliggende gebied. Het aantal zonnevlekken verandert in periodes van 11 jaar, als onderdeel van de magnetische activiteitscyclus van de zon. Ook verbonden met deze cyclus zijn felle zonnevlammen en enorme coronale massa-ejecties die uit de zon losbarsten.

De temperatuur van de fotosfeer is ongeveer 5500 graden Celsius. Boven de fotosfeer liggen de ijle chromosfeer en de corona. Zichtbaar licht van deze buiten regio's is meestal te zwak om te worden gezien tegen de helderder fotosfeer, maar tijdens de totale zonsverduistering, wanneer de maan de fotosfeer bedekt, kan de chromosfeer worden gezien als een rode rand rond de zon, terwijl de corona een mooie wit kroon met naar buiten stromend plasma, als punten van een kroon.

Boven de fotosfeer, stijgt temperatuur met de hoogte, tot wel 2 miljoen graden Celsius. De bron van deze coronale verwarming is al meer dan 50 jaar een wetenschappelijk raadsel. Aannemelijke oplossingen ontstonden uit de observaties van het Solar en Heliospheric Observatory (SOHO) en de Transition Region and Coronal Explorer (TRACE), maar het volledige antwoord ontgaat wetenschappers nog steeds. Recente missies - Hinode, Solar Terrestrial Relations Observatory (STEREO), en de Solar Dynamics Observatory (SDO) – verbeteren onze kennis van de corona enorm en brengen ons nog dichter bij het antwoord. Ze geven ons ook een niet eerder bereikt inzicht in de fysica van de ruimte weerfenomenen zoals zonnevlammen, coronale massa-ejecties, en zonne-energetische deeltjes. Ruimteweer kan negatieve invloed hebben op onze technologie in de ruimte en op aarde; deze missies helpen ons om de ruimte weerberichten te ontwikkelen.

 

Geschiedenis

 

De zon is inspiratie voor mythologische verhalen in culturen over de hele wereld, waaronder die van de oude Egyptenaren, de Azteken van Mexico, Indiaanse stammen van Noord-Amerika en Canada, de Chinezen en vele anderen.

 

Een aantal oude culturen bouwde stenen constructies of paste natuurlijke rotsformaties aan om de bewegingen van de zon en de maan te markeren – ze brachten de seizoenen in kaart, maakten kalenders en registreerden zons- en maans- verduisteringen. Deze architectonische plaatsen tonen aan dat men zich bewust was van astronomische verschijnselen: zons- opgang, maanopkomst, zonsondergangen, zelfs sterren of planeten. Vele culturen geloofden dat de aarde onbeweeglijk was en dat de zon, de andere planeten en sterren er overheen draaiden. De oude Griekse astronomen en filosofen kenden dit geocentrische begrip al vanaf de 6e eeuw v.Chr. Nu weten we natuurlijk dat alle planeten cirkelen om onze ster - de zon.

 

Hoe de zon zijn naam kreeg

 

De zon heeft vele namen in vele culturen, allemaal vermoedelijk prehistorisch in hun oorsprong. De oude Grieken noemden het Helios en de oude Romeinen noemden het Sol. Beide namen stammen van dezelfde Proto-Indo-Europese naam af. Het Latijnse Sol ontwikkelde tot het Italiaans sole, sol in het Portugees en Spaans, en met de toevoeging van een oorspronkelijk verkleiningsuitgang, tot soleil in het Frans. De Engelse sun is voortgekomen uit dezelfde Proto-Germaanse vorm die vandaag de dag Sonne is in het Duits en zon in het Nederlands, gebruikt als sonne en sunne in het oude en het Midden-Engels. Dergelijke vormen zijn gevonden in andere oude Germaanse talen zoals het Oudnoors, het Oudsaksisch, het Oudhoogduits en het Gotisch.

COPYRIGHT ZUTPHENSZONNESTELSEL © | ALL RIGHTS RESERVED | WEBSITE EN APP DOOR DAVID DE GROOT